• De kerk verkleurt

    De kerk verkleurt, althans in Antwerpen. Dat viel me op tijdens de kerkdiensten die ik tijdens mijn studieverlof in juni bezocht. In de International Baptist Church zat een kerkzaal vol met Engelssprekenden uit de hele wereld. Migranten, mensen die tijdelijk in Antwerpen werken en studenten zoeken samen in het Engels en in een liturgie naar Amerikaans voorbeeld God.

    In een internationale kerk verwacht je dat natuurlijk, maar niet in de hoogmis op zondagmorgen in de antwerpen, multicultureel, kleur, kerkAntwerpse kathedraal. Toen ik echter op een natte zondagmorgen door de gotische portalen naar binnen stapte, bevond ik mij ook daar in een bont gezelschap. Onder het motto 'Feest met de wereldkerk' was de kathedraal volgestroomd met mensen van overal voor een internationale viering. Het hoogtepunt voor mij was het sanctus dat gezongen werd in de eucharistieviering. Geen plechtig koorgezang in het Latijn, maar een swingend 'Nzambe Mosantu' van het koor van een Afrikaanse katholieke gemeenschap vulde het eeuwenoude Europese godshuis. Rond het altaar kwamen de handen en lichamen van de voornamelijk blanke geestelijken in beweging en iedereen in de kerk voelde dat God troont op de lofzangen van zijn veelkleurige volk. Halleluja!

    Een heel andere ervaring deed ik op in een vriendelijke Vlaamse evangelische gemeente, waar de kleur van de mensen dominant blank was. De verrassing kwam bij het Avondmaal, toen er een Turks brood werd gebroken en door de rijen doorgegeven. Al brekend van dat grote oosterse brood, dat men waarschijnlijk bij de allochtone bakker achter de hoek had gekocht, vierden wij het mysterie van de verlossing door Christus' lijden en dood.

    Drie ervaringen die wijzen op de verkleuring van het christendom in Europa, die eerst zichtbaar wordt in de grootsteden. Ik behoor niet tot de mensen die in de multiculturele samenleving het paradijs zien, want al die verschillen in taal en cultuur leiden in de Europese samenleving en kerken ook tot genoeg problemen. Maar ook al brengt de verkleuring ons niet in het paradijs, het geeft ons wel zicht op de veelkleurigheid van Gods schepping en bedoelingen. En het bevrijdt de blanke, westerse wereld van de eenzame en zware last van de heerschappij over alles en iedereen. En laat die bevrijding nu beginnen in de kerk, die - bewust of tegen wil en dank - verkleurt.

  • Dit kan niet!

    Al weer een tijdje geleden stond ik te wachten voor een stoplicht. Van links kwam er een man aan fietsen en toen gebeurde het: pal voor mijn neus viel zijn portemonnee uit zijn tas of jas en een paar bankkaarten vlogen over straat. De man merkte het en stapte af. Zijn reactie verbaasde me. 'Dit kan niet!', riep hij geschokt uit; 'dit kan helemaal niet!' Ik ben vergeten wat hij nog meer zei terwijl hij de bankkaarten van het asfalt opraapte, maar hij was duidelijk van slag over het onmogelijke dat was gebeurd.

    onmogelijk, portemonnee

    Ik kan me voorstellen dat de situatie voor de man ongemakkelijk was. Het voelt altijd vervelend als je voor het oog van anderen een ongeluk(je) overkomt. Ik heb dan ook de neiging om tegen de omstanders iets ter verdediging te zeggen. Maar de uitroep 'dit kan niet!' vind ik een vreemde verontschuldiging op het moment dat je merkt dat het toch is gebeurd. Misschien had de man voorzorgsmaatregelen genomen om zijn portemonnee niet te verliezen - nadat dit hem eerder was overkomen wellicht? Maar als het je dan toch overkomt, dan begrijp ik ook wel dat je geschokt bent.

    Toen het stoplicht op groen sprong en ik verder fietste, kon ik de uitroep niet goed uit mijn hoofd zetten. 'Dit kan niet!' Hoe vaak denken of voelen we dat niet, als ons iets overkomt dat we voor onmogelijk hadden gehouden of waartegen we ons met alle middelen hadden verzekerd? 'Dit kan niet!' is een uitroep die de kwetsbaarheid en onzekerheid van ons bestaan blootlegt. Wij zijn kwetsbare wezens en de wereld is een onzekere plaats. Het onmogelijke - goed of kwaad - kan zomaar gebeuren. We kunnen er maar beter rekening mee houden.