• Euthanasiedebat

    Gisteren keurde de Belgische kamer een wet goed die euthanasie voor minderjarigen toestaat. Al in november 2013 spraken een aantal religieuze leiders in België zich uit tegen deze wet, hoewel mijn kerkgenootschap, de Verenigde Protestantse Kerk in België, daarbij (deels) ontbrak. Protestanten laten zich nu eenmaal niet gemakkelijk vertegenwoordigen. Gelukkig laten sommigen wel hun stem horen.

    Mijn Brusselse collega ds. Leen Bosgra schreef op een blog een voorzichtige en doordachte reactie op de verruiming van de Belgische euthanasiewet ( http://protestantsestemmeninbelgie.wordpress.com/2014/02/11/minderjarigen-en-euthanasie/#more-2 ). Hij vindt dat er in het uiterste geval, als een kind zeker gaat sterven en ondraaglijk lijdt, de mogelijkheid moet zijn dat het zelf euthanasie vraagt. Als ik hem goed begrijp wil hij vooral de concrete situatie van zwaar lijden ernstig nemen en kan de wet daarom als uiterste noodmaatregel zijn voorzichtige goedkeuring wegdragen. De principiële bezwaren die de religieuze leiders in hun verklaring naar voren brengen zijn voor hem ondergeschikt aan het concrete menselijke lijden dat kan uitmonden in een euthanasieverzoek.

    euthanasie,kamer,angst

     

    Ik kan deze gedachtegang volgen en verstaan, maar vind deze tegelijk te beperkt en te individueel. Naar mijn gevoel onderschat Bosgra de invloed die het legaliseren en verruimen van euthanasie heeft in onze samenleving. De angst die in de verklaring van de religieuze leiders wordt geuit dat dit kan leiden tot een toenemende banalisering van euthanasie acht ik niet onterecht. Deze wet is meer dan een regeling voor een uiterste noodmaatregel en maakt deel uit van een euthanasielobby die pas tevreden lijkt als de mogelijkheid bestaat dat mensen zelf kunnen besluiten om uit het leven te stappen bij lijden, dementie en levensmoeheid - zeg maar op de wijze van Hugo Claus. Ik weet niet of een mens zich deze beslissing kan en mag toeëigenen, zeker niet omdat het een illusie is dat we in een simpele vrijheid zulke ingrijpende beslissingen kunnen nemen.

    Het is mij de afgelopen jaren in het pastoraat opgevallen hoezeer de mogelijkheid van euthanasie in België (met de bijbehorende media-aandacht) mensen in hun vragen over het levenseinde beïnvloedt. Er zijn nogal wat mensen die, geconfronteerd met aftakeling, eenzaamheid of ernstige ziekte, de optie van euthanasie noemen en overwegen als oplossing. Dat is onontkoombaar en vaak ook begrijpelijk, maar het maakt me ook triest en alert. Een wettelijke mogelijkheid tot euthanasie, gedragen door een groep mensen die deze nog verder wil uitbreiden, heeft het (bij)effect dat mensen beïnvloed worden of zelfs onder druk worden gezet om zogenaamd vrij te kiezen voor een oplossing van lijden, die in uiterste grenssituaties wellicht te rechtvaardigen is, maar als antwoord op de vragen rond het levenseinde nooit gewoon mag worden. Dat effect moet serieus worden meegewogen in de beoordeling van deze wet en maakt dat ik me als protestant aansluit bij de afwijzing van de wet door de verschillende religieuze leiders in België.