• Ook de lift weet het niet meer

    Al een tijdje weet een van de bezoekersliften van het Sint Vincentiusziekenhuis in Antwerpen het niet meer. Boven de stalen liftdeuren verschijnen namelijk niet de vertrouwde groene digitale cijfers, maar twee vraagtekens. Ik zag ze voor het eerst op 7 januari, de dag van de Charlie-aanslag in Parijs, waarvan ik op dat moment nog niets wist. Die twee vraagtekens op die onverwachte plek ontroerden me. Hoe schoon eigenlijk: een lift die niet wist waar hij was, die het noorden kwijt was? In plaats van een stilstaand cijfer om aan te geven dat de lift vastzat op verdieping zoveel of een kruis dat de bezoeker kil wees op een defect, twee — jawel, twee — vraagtekens.

    elevator-doors1.jpg

    Ik verdenk de technicus die het systeem programmeerde van een vlaag van poëtische inspiratie. Het kan natuurlijk ook een jolige stemming vlak voor het weekend zijn geweest. Hoe dan ook, proficiat voor deze mens die met lifttechniek poëtische tekens weet te maken. In ieder geval is hij daar beter in dan zijn collega's in het repareren van de lift, want de lift staat twee weken later nog steeds in de vraagtekenmodus. Ik vind dat niet erg, want hoe vaker mijn ogen de groene vraagtekens zien, hoe meer ik geprikkeld raak door de boodschap van het geheimschrift boven de liftdeur.

    Wat wil deze lift, die het allemaal niet meer weet, ons ziekenhuisbezoekers zeggen? Dat we in verwarrende tijden leven? En dat we maar beter toegeven dat we het niet goed weten? Dat het nu niet de tijd is om grote en harde woorden te spreken, maar eerder om voorzichtig naar inzicht en antwoorden te vragen? Na een heftige schok, zoals die vreselijke aanslagen hebben veroorzaakt, komen als vanzelf de emotionele grote woorden en gebaren tevoorschijn, samen met de angst en de noodzaak om maatregelen ter bescherming van de samenleving te nemen. Maar zijn die paracommando's die in de buurt van het Sint Vincentiusziekenhuis patrouilleren en alle 'Je suis Charlie'-retoriek over de vrijheid van meningsuiting niet teveel een uitroepteken? Een dik uitroepteken, dat geen ruimte laat voor de vraagtekens over het nut van beledigen en altijd je mening zeggen en over het waarom van de haat ten opzichte van onze Westerse samenlevingen? Ik besef heel goed dat je met vraagtekens ongeleide terroristische projectielen niet kan tegenhouden. Helaas kan dat niet zonder tegengeweld. Maar voor een toekomst van samenleven is meer nodig. En zou dat 'meer' niet beginnen met vragen, kwetsbaar vragen — zoals mijn geliefde lift ons profetisch voorhoudt?