consumeren

  • Man en Kind

    Allebei verschijnen ze met Kerst — de man en het kind.

    santa.jpg

    De man is dik, heeft een witte baard, draagt een rood pak,
    rijdt op een slee getrokken door rendieren
    en regelmatig ook in een camion van Coca-Cola.
    Hij komt van oorsprong uit Amerika.

    Het kind is klein, slaapt in doeken, ligt in een voerbak,
    heeft de ezel als favoriet vervoersmiddel,
    of gaat gewoon te voet.
    Het komt van oorsprong uit bezet gebied.

    De man heeft een marketingbudget van miljarden dollars.
    Hij is gul en geeft cadeau’s, maar dat is betrekkelijk:
    we moeten ze eerst wel zelf kopen —
    maar dat noemen we dan weer kerstshoppen of
     consumeren,
    wat goed schijnt te zijn, zowel voor het land als voor ons geluk.

    Het kind komt uit een familie met weinig budget,
    net genoeg voor de stal van de herberg.
    Het is gul en geeft cadeau’s, maar ook dat is betrekkelijk:
    op zijn cadeau’s zitten we niet zo te wachten —
    als je ze uitpakt, komen ze namelijk dichtbij, vragen ze veel — cadeau’s met gevolgen.

    Daarom krijgt die man steeds meer aandacht, tijd en ruimte,
    terwijl het kind zich langzaam terugtrekt
    in de stilte, gewoonheid en armzaligheid waarin het ooit werd geboren.

    Ze worden ook steeds vaker door elkaar gehaald:
    het kind wordt langzaam herschapen
    tot een variant op de man:
    het zoete kindeke dat ons in de donkere dagen ontroert,
    de religieuze marketeer voor goede doelen en een afgekocht geweten.

    Maar laten we niet treuren om het kind.
    Dat leeft ook buiten de spotlights en met weinig budget.
    Het blijft hardnekkig onder ons:
    in oude kerstliedjes, in kerken — zelfs als ze halfleeg zijn —
    marginaal en aan de rand van het leven,
    in mensen die zich echt geven in liefde en zorg,
    in mensen die zijn cadeau’s uitpakken,
    en zelfs in de man.

    Want de man heeft, ondanks het geld, het lege consumeren, het oppervlakkige vermaak,
    toch de vreugde en warmte van het kind bij zich.
    Zijn ‘jingle bells’ en vrolijke ‘hohoho’ gaan nog steeds 
    over Christmas en Kerst.
    En Christ of Kerst, is dat niet de naam van het Kind?