Winkelen

  • Paasrommelmarkt

    Het is een jaarlijks ritueel geworden op de Paasmorgen. In alle vroegte door de verlaten straten fietsen voor de oecumenische Paasgroet op het plein voor de Antwerpse kathedraal. Al vijf jaar beginnen we het Paasfeest in Antwerpen eerst samen met voorgangers van verschillende kerken in de open lucht, voordat we het in onze eigen kerken verder vieren. Ook dit jaar was het weer een feest in de ochtendkou en onder een blauwe hemel (zie http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/videozone/programmas/journaal/2.38348 vanaf 4.23 minuten).

    Schermafbeelding-2015-03-23-om-08.21.05.png

    Na een ontmoeting in de kathedraal met koffie en koeken, is er nog veel tijd voor de laatste voorbereidingen van de Paasdienst in onze kerk. Een wandeling door het stadspark hoort daar ook altijd bij. Je voelt de lentezon op je koude gezicht, je hoort de vogels, je ziet het voorzichtige lichtgroen aan de bomen, je ruikt het leven — het stadspark als een theater van Gods glorie en een kopie van de graftuin waar God zo'n 2000 jaar geleden de steen liet rollen en het leven doorbreken. Alleen de joggers met hun rode, bezwete gezichten boven hun professionele uitrusting van aerodynamische kleding en digitale hulpmiddelen houden mij met beide voeten in de 21e eeuw. 

    Maar dit jaar was het anders. Aan de rand van het stadspark had zich namelijk een rommelmarkt genesteld. Langs de koopjesjagers, langs de tafels met rommel en tweedehands kleding, langs de flanerende mensen die daar liepen alsof het een gewone zaterdag was, stapte ik het park in. Ook al had ik de drukte snel achter me gelaten, het wilde niet meer lukken met het Paasgevoel. Zelfs de vrolijk kwetterende vogels konden de verbroken heiligheid van het park op Paasmorgen niet meer herstellen. Ik probeerde nog even te denken dat de vrouwen op de eerste Paasmorgen misschien ook langs een rommelmarkt naar huis waren gerend met de Paasboodschap in hun oren. Maar het hielp niet en ik keerde snel terug naar onze kerk — verward en boos over deze heiligschennis. Wie haalt het nu in zijn hoofd om op de Paasmorgen een rommelmarkt te houden? Wie heeft er op de dag dat we een nieuw leven ontvangen en vieren zin om tweedehands spullen te (ver)kopen?

    Wat restte was de Paasdienst en die was goed — zeker toen de kinderen aan het eind van de dienst met paasbloemen de kerk in kwamen en die begonnen uit te delen. Misschien moeten we dat volgend jaar ook op de rommelmarkt gaan doen — gratis paasbloemen op de rommelmarkt. Maar eigenlijk hoop ik dat het park gewoon weer Paaspark zal zijn.

  • Reclame voor vergeving

    'Alsof er niet genoeg auto's over de weg rijden,' dacht ik gisteren toen ik langs weer een levensgrote reclame voor een nieuw model auto reed. Ik heb het idee — louter op basis van mijn eigen waarnemingen langs de vooral Antwerpse wegen — dat de autoindustrie de koppositie inneemt in het beplakken van de kleine, middelgrote, grote en vooral reuzegrote reclameborden die het straatbeeld van Antwerpen (ont)sieren.

    Maart 2011 Eindhoven Billboard_large.jpg

    Nu ben ik geen autohater, hoewel de fiets om velerlei redenen mijn favoriete vervoermiddel in de stad is en ik het openbaar vervoer verkies boven filerijden naar Brussel. Ik kan zeker genieten van de schoonheid en het technisch vernuft van het allerheiligste vervoermiddel van Vlaanderen en de wereld. Maar al die levensgrote glimmende bolides met stoere man, schone vrouw en/of woest landschap die mij moeten verleiden om ook naar dat model te verlangen, roepen weerstand op. Het is gewoon teveel, te groot en te opzichtig.

    Deze ergernis brengt me bij een tegendraads en creatief voorstel van de filosoof Alain De Botton (uit zijn boek Religie voor atheïsten). De Botton vraagt zich af of we in onze westerse samenlevingen niet teveel propaganda voor eten en producten maken, terwijl het veel beter zou zijn om te streven naar 'een evenwichtiger samenstelling van de boodschappen ... met minder nadruk op het louter commerciële.' Ik vind dat een prachtig idee. Waarom geen levensgrote reclame voor vergeving en reuzeposters langs de weg die ons troosten of verleiden om meer naar elkaar om te zien?

    Het probleem is natuurlijk dat deugden als vergeving, troost en omzien naar elkaar niet de marketingbudgetten hebben waarover Mercedes, Renault en Volkswagen beschikken. Maar als we die immateriële zaken moreel en spiritueel hoger achten dan auto's (of welk product dan ook), dan zouden we toch op de een of andere manier moeten investeren om ook daarvoor met verleidingskracht en creativiteit reclame te maken? 

  • Relatie of automaat

    Al een paar keer verliet ik geschokt de bakker waar ik af en toe een brood of een koek koop. Na de gewone gang van zaken: 'Meneer?'; 'Een lang grof alstublieft'; een halve minuut snijmachine en gepruts met een broodzak; 'Alstublieft, nog iets?'; 'Nee, dat zal 't zijn', volgt niet het te verwachten 'Dat is dan twee euro'. Nee, bij die bakker krijg je een ticket met een barcode waarmee je bij een betaalautomaat moet betalen.

    betaalautomaat,relatie,bakker

     

    Toen me dit de eerste keer overkwam, stond ik perplex met het ticket in mijn handen - was dit een nieuw spaarprogramma of een kassaticket dat je met een smartphone moet scannen, zodat de aankoop direct in je boekhouding wordt geïntegreerd? De verkoopster haalde mij snel uit mijn schok door te zeggen: 'U kunt achter u betalen, bij de automaat.' Ik draaide me om en daar stond een heuse betaalautomaat, een lightversie van de kasten die in parkeergarages staan. Dankzij mijn jarenlange ervaring in parkeergarages wist ik, ondanks de verwarring, wat te doen: barcode scannen, geld in de gleuf werpen, wachten tot het wisselgeld in het bakje beneden klettert en dan weg. Een goedendag had geen zin meer, want de verkoopster was alweer met de volgende klant bezig.

    Hoewel ik niet afwijzend sta tegen technologische veranderingen en daarvan ook wel kan genieten, begrijp ik deze verandering niet. Ik kan me moeilijk voorstellen dat zo'n automaat in een bakkerij veel tijd en kosten bespaart. Maar dat zal wel - tenzij de eigenaar uit technologieverslaving of vanwege belangen in de betaalautomatenbranche deze wonderlijke automatisering heeft doorgevoerd. Hoe dan ook, op relationeel vlak vind ik deze verandering een verarming. Het simpele menselijk contact van betalen gevolgd door groeten, wordt onderbroken of vervangen door een kille handeling met een stom ding. De Engelsman Mark Greene, schrijft in een boekje over relaties dat 'technologieën relaties beïnvloeden.' Bij deze bakker met betaalautomaat merk je inderdaad dat technologie invloed heeft op menselijke relaties. En eenvoudig, maar essentieel menselijk contact wordt verminderd of overgenomen door een contact met een apparaat. In dit geval vind ik dat zeer spijtig. Een paar munten aan iemand geven, een kort oogcontact, een uitwisseling van 'alstublieft' en 'dank u' en dan als climax een groet - dat is een onmisbaar diepmenselijk ritueel. Het 'Dank u en tot ziens' in zakelijke blauwe letters op het scherm van de automaat kan dat echt niet vervangen.